‘Nederlandse werknemers ontevreden over hun baas’

Renee van Drunen
Customer Success Manager
22/1/2020
•
ph
min. leestijd

Inhoud

Bedrijven wekken graag de indruk dat ze alleen gemotiveerde medewerkers in dienst hebben, maar de praktijk is weerbarstiger. Bijna een kwart van alle Nederlandse werknemers gaat met tegenzin naar het werk. Onderzoek laat zien dat de kwaliteit van leidinggeven een van de grootste oorzaken is van lage werknemerstevredenheid. En dat is iets wat je als HR of leidinggevende niet kunt negeren.

Wil je de medewerkerstevredenheid verhogen in jouw organisatie? Dan is begrijpen wat medewerkers demotiveert de eerste stap. In dit artikel duiken we in de onderzoeksresultaten, de rol van de leidinggevende en wat je er concreet aan kunt doen.

Schokkende resultaten over werknemerstevredenheid in Nederland

Trainings- en adviesbureau Per4mance was benieuwd hoe het daadwerkelijk zit met de motivatie van werknemers in Nederland. Aan het onderzoek deden 7.536 mensen mee. De resultaten zijn schokkend, laat initiatiefnemer en managing director Frits Galle weten.

"Het probleem is niet alleen dat 10 procent van alle werknemers stress ervaart. Een groter probleem is dat 62 procent geen energie haalt uit zijn werk. Bijna 22 procent van de medewerkers gaat zelfs met tegenzin naar zijn werk en verlangt op maandag al naar het weekend."

Die cijfers zijn een directe aanleiding om serieus te kijken naar de factoren die werknemerstevredenheid beïnvloeden. Want ontevreden werknemers kosten je organisatie niet alleen energie: ze zorgen voor meer verzuim, hoger verloop en minder productiviteit. Als je meer wilt weten over hoe je medewerkerstevredenheid kunt meten, is dat een goed startpunt om te begrijpen waar de pijn zit.

De leidinggevende als demotiverende factor

De omgang met leidinggevenden blijkt een van de belangrijkste oorzaken van lage werknemerstevredenheid. Liefst 65 procent van de ondervraagde werknemers haalt geen of nauwelijks werkplezier uit de samenwerking met hun leidinggevende. Velen omschrijven hen als inspiratieloos.

Maar het kan nog scherper. Een substantiële minderheid van 11 procent van alle werknemers velt een nog harder oordeel over hun manager: ze noemen hem of haar een dictator. Een dominante en dwingende persoon wiens focus voornamelijk gericht is op controle.

Galle herkent dit type slechte leidinggevende maar al te goed: "Vaak zijn dit heel afstandelijke leidinggevenden die weinig ophebben met medewerkers en kortaf en directief communiceren. Het gaat hen om doelen bereiken en daar moet alles voor wijken. Dit werkt echter averechts: medewerkers gaan hun inspanning tot een minimum beperken."

Wat dit onderzoek duidelijk maakt, is dat een slechte leidinggevende niet alleen de sfeer verpest, maar ook concreet bijdraagt aan lagere prestaties, hoger verzuim en uiteindelijk meer verloop. De bepalende factoren achter verloop en uitstroom laten zien hoe sterk leiderschapskwaliteit samenhangt met de beslissing van medewerkers om te vertrekken.

Wat maakt een leidinggevende demotiverend?

Op basis van het onderzoek zijn er een aantal kenmerken te benoemen die een leidinggevende ontevreden werknemers opleveren:

  • Weinig of geen aandacht voor de mens achter de medewerker
  • Sterk controlerende en directieve communicatiestijl
  • Geen ruimte voor inbreng of eigen initiatief
  • Afstandelijkheid en gebrek aan betrokkenheid
  • Focus uitsluitend op resultaten, zonder oog voor proces of welzijn

Dit staat haaks op wat medewerkers nodig hebben om gemotiveerd te blijven. Onderzoek naar psychologische basisbehoeften laat zien dat autonomie, verbondenheid en competentie fundamentele drijfveren zijn voor werkgeluk. Een leidinggevende die deze behoeften negeert of actief ondermijnt, doet de motivatie van het team structureel de das om.

Zo hoeft het niet te zijn: de medewerkerstevredenheid verhogen

Het goede nieuws: het kan echt anders. En zo moeilijk is het niet om het tij te keren, stelt Galle. Op basis van de onderzoeksuitkomsten beschrijft hij samen met medeauteurs en managing partners Marcel van Wiggen en Gerard Vriens hoe leidinggevenden zich duidelijker, meer collegiaal en mensgerichter kunnen opstellen. Dat zijn wat hen betreft minimumeisen, geen uitzonderingen.

Uit de praktijk blijkt dat kleine, concrete aanpassingen al een groot verschil kunnen maken. Een softwarebedrijf dat elke maand een prijs uitlooft voor de beste mislukking. Een marketingbureau waarvan medewerkers elkaars salaris beoordelen via een app. Streamingdienst Netflix, dat geen vakantiebeleid heeft. Een directeur die een bezuinigingsronde aankondigde en het goede voorbeeld gaf door zijn eigen leaseauto in te ruilen voor een bescheidener model.

Het gaat erom dat leidinggevenden laten zien dat ze de medewerker serieus nemen. Dat begint bij gesprekken. Niet één keer per jaar, maar structureel en met oprechte aandacht. Een continue dialoog tussen leidinggevende en medewerker is bewezen effectiever dan het klassieke jaarlijkse functioneringsgesprek. Daarin is ruimte voor wat iemand nodig heeft, wat goed gaat en waar iemand naartoe wil.

Concrete stappen voor HR en leidinggevenden

Wil je als HR of leidinggevende actief werken aan hogere medewerkerstevredenheid? Dit zijn effectieve vertrekpunten:

  • Meet regelmatig hoe medewerkers zich voelen. Gebruik pulsemetingen om snel en laagdrempelig inzicht te krijgen in de stemming op de werkvloer. Zo wacht je niet op een jaarlijks medewerkersonderzoek, maar zie je trends op tijd.
  • Voer goede gesprekken. Structureer de gesprekscyclus zodat elke medewerker regelmatig een echte een-op-eengesprek heeft met zijn of haar leidinggevende. Een goede HR-gesprekscyclus helpt daarbij.
  • Geef medewerkers inzicht in hun eigen ontwikkeling. Wie weet waar hij naartoe werkt, is gemotiveerder. Werk met persoonlijke ontwikkelplannen en een duidelijk loopbaanpad.
  • Zorg voor betere feedback. Niet alleen van leidinggevende naar medewerker, maar ook omgekeerd en vanuit collega's. 360 graden feedback geeft een volledig beeld van functioneren en samenwerking.
  • Investeer in leiderschapsontwikkeling. Een slechte leidinggevende is zelden kwaadwillend, maar heeft vaak zelf onvoldoende begeleiding gehad. Maak leiderschapsontwikkeling een vast onderdeel van je HR-beleid.

Iedereen moet meedoen

Galle benadrukt dat het niet alleen aan leidinggevenden ligt: iedereen in de organisatie heeft een rol als we willen zorgen dat we allemaal meer plezier krijgen in ons werk. Dat vraagt om een cultuur waarin openheid normaal is, feedback welkom is en medewerkers het gevoel hebben dat ze ertoe doen.

HR heeft daarin een sleutelrol: niet alleen als beleidsmaker, maar als actieve aanjager van een gezonde werkcultuur. Betrokken medewerkers zijn niet het resultaat van geluk of toeval. Ze zijn het resultaat van bewuste keuzes, structurele aandacht en leiderschap dat mensen centraal stelt.

FAQ: medewerkerstevredenheid verhogen

Wat zijn de belangrijkste oorzaken van lage medewerkerstevredenheid?

Lage medewerkerstevredenheid heeft vaak meerdere oorzaken. Uit onderzoek blijkt dat de relatie met de leidinggevende een van de zwaarste factoren is. Verder spelen gebrek aan autonomie, onvoldoende erkenning, weinig ontwikkelingsmogelijkheden en slechte interne communicatie een grote rol. Ontevreden werknemers haken niet zomaar af: er is vrijwel altijd een patroon van meerdere factoren tegelijk.

Wat zijn de gevolgen van een slechte leidinggevende voor een organisatie?

Een slechte leidinggevende heeft directe gevolgen voor de werknemerstevredenheid, maar ook voor het ziekteverzuim en het personeelsverloop. Medewerkers die zich niet gesteund of gewaardeerd voelen, presteren minder, melden zich vaker ziek en vertrekken eerder. Dat heeft een aanzienlijke impact op de organisatiekosten en de teamdynamiek.

Hoe kun je de medewerkerstevredenheid verhogen?

Medewerkerstevredenheid verhogen begint met luisteren: meet regelmatig hoe medewerkers zich voelen, voer structurele gesprekken en neem signalen serieus. Verder helpt het om te investeren in goed leiderschap, duidelijke ontwikkelingsmogelijkheden en een open feedbackcultuur. Concrete tools zoals pulsemetingen, medewerkersonderzoek en een doordachte gesprekscyclus ondersteunen dit proces.

Wat is het verschil tussen medewerkerstevredenheid en medewerkersbetrokkenheid?

Medewerkerstevredenheid zegt iets over hoe tevreden iemand is met zijn of haar werkomgeving, arbeidsvoorwaarden en leidinggevende. Medewerkersbetrokkenheid gaat een stap verder: een betrokken medewerker voelt zich verbonden met de organisatie en is bereid een extra stap te zetten. Tevreden medewerkers zijn niet automatisch betrokken, maar ontevredenheid maakt betrokkenheid vrijwel onmogelijk.

Hoe herken je ontevreden werknemers?

Ontevreden werknemers laten dit niet altijd direct merken. Signalen zijn onder andere een toename in verzuim, verminderde productiviteit, minder initiatief, teruggetrokken gedrag in vergaderingen of een stijging van het verloop. Regelmatige pulsemetingen en open gesprekken helpen om dit vroeg te signaleren, voordat het escaleert.

‍

Wil je weten hoe Welder jouw organisatie helpt om de medewerkerstevredenheid structureel te verhogen? Plan een vrijblijvende demo en ontdek wat het platform voor jou kan betekenen.*

Plan een demo

Meer over dit onderwerp

Cijfers
Blogpost

Functiehuis: structuur in functiedifferentiatie en salarisbanden

Cijfers
Factsheet

Factsheet: Waarom investeren in betrokken medewerkers dé sleutel is tot succes

Cijfers
Blogpost

‘Nederlandse werknemers ontevreden over hun baas’

Cijfers
Blogpost

ROI voor investeren in vitale medewerkers